| 18
januari 2023 De zonnepanelen - deel 2 Het experiment met de zonnepanelen om een vijverpomp aan te drijven krijgt meer en meer vorm. Vandaag ben ik eindelijk zover dat ik een test kan doen met de nieuwe opstelling. Alles is een ietsje gecompliceerder geworden dan wat ik voordien vermoed had. Mijn idee om met twee spanningcontrole-modules te werken lijkt de juiste keuze te zijn. Schoonzoon, die burgerlijk ingenieur elektriciteit is, beweert dat er ook modules bestaan die dit alles in een enkele module opgelost krijgen, maar wat ik daarvan gevonden heb kost een veelvoud van wat ik nu gebruik. Doen we dus niet. Achterliggend idee van deze oefening is om later een zwaarder off-grid circuit met zonnepanelen te installeren nadat het werkingsprincipe van deze kleine installatie is bevestigd. Daar waar ik nu met 2 zonnepanelen werk zou dit zwaardere systeem met 10 of 15 panelen werken en dus een beduidend groter vermogen kunnen leveren. De reden waarom ik niet onmiddellijk met dat zwaardere systeem ben begonnen is dat ik geen ervaring heb met off-grid installaties met zonnepanelen en dit dus een beetje een sprong in het duister is. Er is daar ook niet zo veel secifieke informatie over te vinden. Reken daarbij dat een zwaarder systeem een veelvoud kost (prijs x 10) van dit kleine systeem en dan weet je wel dat je voorzichtig dient te zijn en alles goed moet voorbereiden. Het geheel is van Chinese makelij en wat ze meeleveren werkt wel, maar ik heb nu dus kunnen vaststellen dat het eigenlijk net een ietsje te simplistisch in mekaar zit om goed te kunnen functioneren. En bijkomend probleem is dat de Chinezen zo goed als nooit enige documentatie meeleveren met de goederen. Je moet alles dus zowat zelf uitzoeken en dat lukt niet altijd. Ik heb bv geen omstandige beschrijving van de werking van de omvormer. Ik heb wel ondervonden dat die in alarm gaat wanneer de batterijspanning te laag is en dat er dan een fluittoon te horen is, maar hoe dat allemaal in mekaar zit en op welke spanning precies die in alarm gaat, daar heb ik het raden naar. Bij een eerste test in deze opstelling stelde ik vast dat de omvormer niet onmiddellijk start met het volle vermogen (weer iets wat je zelf dient te ondervinden) en daarom zou het wel eens kunnen zijn dat er een ongewenste stroompiek ontstaat bij het inschakelen van de omvormer als de pomp hieraan gekoppeld is. Ik weet ook niet wat het effect van deze lage opstartspanning op langere termijn zal zijn voor de pomp. Dit heb ik opgelost door een vertragingsrelais (GRT8-B1) in te bouwen aan de uitgang van de omvormer zodat de spanning (en het vermogen) pas na 4 seconden wordt doorgegeven aan de pomp. Dan draait de omvormer zeer zeker op volle vermogen en zou ik geen heel hoge stroompiek mogen zien optreden wanneer de pomp start. Schematisch ziet het er nu als volgt uit: ![]() Achter de batterij zit ook een joekel van een zekering. Die heb ik nu voor de volledigheid ook op het schema getekend. Voor alle duidelijkheid, de batterij staat binnen want die kan niet tegen temperaturen van minder dan 4°C (de voornaamste reden waarom een LiFePo4 batterij best niet in elektrische auto's gemonteerd wordt). De rest zit in een zelfgemaakt kastje dat buiten onder een afdak hangt. De batterij blijft dus het hele jaar door op een temperatuur tussen de 17 en 25°C wat zowat optimaal genoemd kan worden. Of de elektronica die buiten hangt de koude goed gaat doorstaan valt nog af te wachten. Het systeem heeft dus twee aparte stroomkringen: een laagspannings- en een hoogspanningskring. De laagspanning is 12 VDC en de "hoog"spanning is 230 VAC. Vermits de 230 V van de omvormer naar de pomp gaat die onder water zit is dit schema nog niet af, want dit circuit is niet gezekerd. Hier moet ik dus net voor het stopcontact nog een zekering (230 V / 4A) en een verliesstroomschakelaar (30 mA) plaatsen en dan lijkt me het geheel zowat af te zijn. Momenteel ben ik aan het testen hoe lang de omvormer stroom levert met een gloeilamp van 75 w als belasting. Het vriest nu overdag bijna en 's nachts helemaal dus is het niet opportuun om met de vijverpomp zelf te werken. Vandaar de lamp. De bedoeling is nu dat wanneer de spanning van de batterij onder de 11.5 V komt, de omvormer uitgeschakeld wordt en pas terug ingeschakeld wanneer de batterij weer opgeladen is tot 13.5 V. Om een en ander beter te kunnen opvolgen heb ik me ook een wattmeter besteld die ik in serie met het stopcontact geplaatst heb. Kwestie van te weten of en hoe snel de batterij in de winter gaat opgeladen worden. Vandaag schijnt de zon, maar de Belgische winters staan ervoor bekend dat het vaak weken aan een stuk bewolkt is. En als dan de zon ook nog eens laag staat (zoals in de winter) dan ben ik wel benieuwd om aan de weet te komen welk vermogen ik dan uit de zon kan putten. Een eerste vaststelling vandaag is dat de omvormer in alarm gegaan is (shit). De spanning van de batterij mag kennelijk niet lager zakken dan ongeveer 12 volt. Heeft dit te maken met de koude? Het is nu 4°C buiten. Nu moet ik dus nog uitzoeken op welke spanning precies de omvormer in alarm gaat. Ik dacht dat uit vorige experimenten dat dit 11.5 V was, maar dat blijkt nu dus een hogere waarde te zijn (omwille van de koude?) en dat staat natuurlijk nergens gedocumenteerd. Een beetje flauw van de Chinezen vind ik. Update 29 april 2023 De winter is voorbij, maar zeggen dat de lente nu in het land is, is er ver over. Terwijl de Spanjaarden nu kreunen onder temperaturen van (ver) boven de 30 graden zitten wij vaak nog te verkleumen voor de open haard en zijn blij dat de centrale verwarming nog steeds op staat. Een vaststelling is dat de zonnepanelen wel degelijk zon nodig hebben om elektriciteit te produceren. Men zegt wel dat het "daglichtpanelen" zijn, die overdag altijd stroom opwekken, maar die hoeveelheid opgewekte stroom wanneer het overtrokken is, is toch heel beperkt. Verwaarloosbaar eigenlijk. Maar, daartegenover staat dat wanneer de zon schijnt, de panelen vrolijk stroom leveren en de batterij in een mum van tijd is opgeladen. En dat begint reeds vanaf februari. Zij die dus menen dat zonnepanelen gaan helpen bij stroomlevering in hartje winter, precies dan wanneer we die stroom het hardst nodig hebben, komen dus bedrogen uit. Daarvoor moet je het niet doen. Nu is het zo dat bij ons de zonnepanelen enkel dienen om een vijverpomp annex UV filter van stroom te voorzien en dat dit nu net het meest nodig is wanneer het warm is en de zon dus schijnt. Deze installatie heb ik nog niet kunnen uittesten omdat de hond een stuk van de filter heeft opgegeten en ik nu wacht tot de eigenaar van het beestje (en de vijver) met een nieuw filter element afkomt. Ik had die filter leeggemaakt in de winter (alle water eruit en alles gedemonteerd) toen men hardnekkig vriesweer aankondigde want ik vreesde dat anders het hele zaakje stuk zou vriezen. Dit was echter zonder rekening te houden met een altijd alerte en nieuwsgierige hond die alles wel eens wil proberen. Maar, er is niks kapot gevroren. Update 23 mei 2023 Het leed is geleden? Nee hoor. Er duiken nieuwe probleempjes op. Na een tijdje vlot gefunctioneerd te hebben weigerde de installatie plots dienst. De kast geopend en ja hoor, het 12 VDC relais zag eruit of het op de BBQ gelegen had. In eerste instantie dacht ik dat de contacten te veel stroom hadden moeten verwerken en door vonkvorming te heet waren geworden, maar het bleek de spoel van het relais te zijn die zwartgeblakerd het strijdtoneel had moeten verlaten. Dat relais zag er uit zoals hieronder. ![]() De contacten zouden 10 A moeten aankunnen en vermits ik niet meer dan 240 W moet leveren (1 A dus op 240 VAC) zou dit ruim moeten volstaan. Alleen, die 240 W worden geleverd door 12 VDC, wat dan overeenkomt met 20 A... Foutje. Het waren dus wel degelijk de contacten die te warm werden en de spoel hebben doen smelten. Om hogere amperages te kunnen verwerken ben ik dan maar overgestapt naar solid state relais. Die zien er als volgt uit: ![]() Deze relais kunnen aan de uitgang 80 A aan, dus vermogen zat. Voordelen van dit type relais zijn, onder andere,
Let er wel op als je dit type relais bestelt dat zowel de ingangsspanning als de uitgangsspanning gelijkstroom zijn. Twee maal VDC dus. En het nadeel was dat ik twee contacten aan de uitgang nodig had en dat dit type relais er maar één heeft. Ik moest dus twee relais bestellen om dat ene te vervangen. En de bekabeling herzien. Wanneer je dit type relais gebruikt moet je zeer goed opletten op de polariteit van de kabels die je aansluit. De + en - verwisselen maakt dat de stroom er altijd doorgaat en dat geeft soms spectaculaire doch ongewenste resultaten. Een en ander betekent dat het elektrische schema er nu als volgt uit ziet: ![]() Merk op dat ik ondertussen ook een verliesstroomschakelaar van 30 mA en een 4 A zekering (automaat) voor de pomp heb geïnstalleerd. Op zich kan de verliesstroomschakelaar niet werken omdat de uitgang van de omvormer geen aarding heeft. Ik moet dus de aarding aansluiten op de nulleider van de uitgang van de omvormer. Puur theoretisch zou je geen gevaar lopen als je één van de contacten van de 240 VAC uitgang van de omvormer zou aanraken. Zelfde principe als bij een geïsoleerde transformator. Maar, om toch wat zekerheid in te bouwen (je weet nooit of iemand erin slaagt om beide contacten tegelijk aan te raken) staat er dus de verliesstroomschakelaar in het circuit en heb ik de nulleider geaard. Het lijkt me zo ook wat veiliger omdat de vijverpomp tenslotte in het water ondergedompeld is en je weet maar nooit wat er in de toekomst allemaal nog fout kan lopen. Die aarding is apart van de aarding van de rest van het elektriciteitsnet via een aardpin. Niet dat dit cruciaal is, maar het is wel netjes zo en dan vermindert ook de kans op interferentie met het stroomnet. Het weer is goed en de zonnepanelen leveren volop stroom. Tijd dus om de installatie nu opnieuw en grondig te testen. Update 24 maart 2024 Tempus fugit... We zijn alweer bijna een jaar verder en ondanks dat alles nu netjes werkt is er toch nog een probleem opgetreden: de omvormer. Nee, het ding werkt nog, maar zoals reeds gemeld heb ik er totaal geen documentatie van, zelfs niet in het Chinees, dus ik moet alles zelf uitzoeken. Ik stel dan ook vast dat de omvormer veel minder uitgangsvermogen kan leveren dan de type aanduiding laat vermoeden: 600 W continu en 1200 w piekvermogen. Dat van dat piekvermogen heb ik zelfs nooit kunnen testen, maar voorlopig wil ik de Chinezen nog wel op hun woord geloven. De 600 w nominaal echter zijn een lachertje. Ik kan onmogelijk de vijverpomp samen laten draaien met de UV filter. Samen nochtans slechts goed voor een opgenomen vermogen van maximum 400 w. Voor de omvormer zou dit dus een makkie moeten zijn. Maar, 400 w leveren op 12 v komt overeen met een ampèrage van iets over de 33 A en dat is misschien net iets te veel van het goede. Houdt de omvormer daar rekening mee? Ik weet het niet. Ik heb ook nog wat notities teruggevonden in verband met de spanning die de batterij moet leveren om de omvormer te bedienen en de hoeveelheid energie die de batterij kan opslaan. Lees even mee: do 6 okt 2022
zonnig start 13.4 volt om 13:34 u stop (manueel) 12.2 volt om 15:55 u looptijd: 2:21 u, vijverpomp aangesloten Volgens ECO-Worthy begint het onderspanningsalarm op 10.5 volt. Ik vermoed dat we dus nog een tijdje zouden kunnen doorgaan. Bij een vorige test echter (batterij slechts deels opgeladen) ging de omvormer in alarm op 11.8 volt. Probleem is dat wanneer de omvormer in alarm gaat wegens onderspannig, deze een geluidsalarm geeft en (wellicht) niet meer automatisch terug in werkingsmodus gaat (dit staat nergens gedocumenteerd). Het lijkt erop dat eenn spanningsmonitor zijn nut wel eens zou kunnen bewijzen omdat de omvormer bij de eerste test (3 okt) inderdaad in alarm gegaan is. vr 28 jan 2023 Enkele uren is het zonnig geweest De batterijspanning heeft lang (2 weken ongeveer) op 13.2 V gestagneerd wegens bewolkt en dus te weinig opbrengst van de panelen. Het lijkt erop dat de panelen net genoeg vermogen leveren om de spanningsbewakings modules te voeden. Vandaag hebben we enkele uren zonneschijn gehad en dat was voldoende om de spanning naar 13.4 V te krijgen, waardoor het systeem in werking trad en de omvormer spanning leverde aan een testlamp (75 w). De omvormer werd op lage spanning afgeschakeld en ging niet in alarm. Test geslaagd. De lamp heeft ongeveer 4 uur gebrand. wo 8 feb 2023 En inderdaad, wanneer het enkele uren niet bewolkt of eerder overtrokken is, dan is de batterij voldoende opgeladen om het circuit in werking te stellen. Er was dus redelijk wat zon in de namiddag en de batterij heeft gedurende 5 uren de lamp van 75 W kunnen doen branden (van 13:45 tot 18:45, dus na zonsondergang). Het ziet er hoopvol uit voor de lente, zomer en herfst. Maar de wintermaanden leveren zo goed als niets op. OVERZICHT VORIGE |