1 november 2021

Het klimaat en wat doen we eraan?

Natuurlijk moet ik er iets over kwijt. De klimaattop in Glasgow is gestart en dat is naar men beweert belangrijk.
Niet dus en wel hierom:
We gaan er van uit dat de wetenschap het ditmaal bij het rechte eind heeft en dat er inderdaad een klimaatcatostrofe op ons afstormt. En, zoals de zaken er nu voorstaan is een globale opwarming van teveel graden onafwendbaar, tenzij we met z'n allen er iets aan doen.
De grote vraag is dan nu: wat gaan we eraan doen?
En het grote antwoord is: niets.

Nu kunnen we dus beginnen filosoferen waarom we daar niets aan moeten doen.
Als we er inderdaad niets gaan aan doen dan lost het probleem zichzelf op. De poolkappen smelten af, de gletsjers smelten weg, de zeespiegel gaat stijgen, er gaan meer, fellere en langere hittegolven komen en er gaat op plaatsen een pak meer regen vallen, stormen worden erger en meer frequent, sommige regios gaan nog meer van de droogte afzien en andere regios die nu nog voldoende neerslag hebben gaan dor en aride worden en ga zo maar verder. Ik denk wel dat het scenario dat ons te wachten staat jullie ondertussen genoegzaam bekend is. En het ziet er niet fraai uit. Maar, zoals reeds gezegd, het probleem gaat zichzelf oplossen.

Nu ga ik er van uit dat we gewoon verder ons ding blijven doen en het hele klimaatmodel, dat ons toelaat om te overleven, in mekaar stort. De aarde zal onleefbaar worden en de meesten onder ons en onze nakomelingen gaan er dus vroegtijdig het bijltje bij neerleggen. En wanneer de mens zo goed als uitgestorven is, dan zal na verloop van tijd de aarde opnieuw in balans treden en is alles weer koek en ei. Dat duurt misschien wel enkele duizenden jaren, maar de aarde heeft tijd. Enkele duizenden jaren betekenen niets voor de aarde. Voor ons wel, maar langs de andere kant, we zullen er niet meer zijn om dat te beleven, dus wie geeft daar om?

Nu bestaat er zoiets als het korte- en lange termijndenken. Dat maakt meestal wel een verschil.
Het valt me op dat zij die vermogend zijn door de band enkel interesse hebben in een korte termijn strategie voor wat betreft hun comfort hier op aarde en een poging doen om tot een lange termijn strategie te komen als het over de toekomst van hun vermogen gaat. Klimaat heeft daarin geen plaats want een klimaatverandering raakt niet onmiddelijk aan hun comfort en zegt ook weinig of niets over de toekomst van hun vermogen.
Toegegeven, ik simplificeer de zaken hier, maar wanneer je het gehele plaatje bekijkt dan kom je zelf ongetwijfeld ook wel tot deze conclusie.
En er is een relatie tussen de grootte van het vermogen dat iemand bezit en wat die persoon ook wezenlijk nodig heeft, of beter, denkt nodig te hebben. Dat vermogen dekt dan in de regel veel meer dan de basisbehoeften. En vaak zelfs veel meer dan de wensdromen die de bezitter mag hebben. Hier heerst er een ongelijkheid van "leverage" oftwel de hefboomwerking. Daar moet ik bij gelegenheid nog wat dieper op ingaan, maar het komt erop neer dat iemand veel meer welvaart kan vergaren dan wat hij in zijn eentje fysiek aan zou kunnen. Zoals bv iemand die een bedrijf bezit waarin 3000 werknemers werken. Die 3000 personen genereren inkomsten voor deze ene persoon, iets wat hij/zij in zijn eentje nooit zou kunnen verwezenlijken. Hij/zij heeft die 3000 personen in dat geval nodig om dat vermogen op te bouwen en het zijn zij die er grotendeels voor instaan dat het vermogen gegenereerd wordt. Zelf, dus zonder extra mankracht, zou de vermogensbezitter dat nooit kunnen verwezenlijken.
Wat ik wil zeggen is dat we voor grote, belangrijke beslissingen ons moeten richten tot het selecte groepje van bezitters van grote vermogens (de meeste politici spelen het spel gewoon mee met de grote vermogens, dus die kan je wel vergeten), zodanig dat zij er baat bij hebben, zowel op korte als op lange termijn om de aarde voor iedereen leefbaar te krijgen en te behouden.

Wanneer het gaat over vermogen dan is lange termijn denken op zijn minst onzeker. Men dient voortdurend mechanismen in te bouwen die het  vermogen behouden en versterken. En dat zijn ingrepen die veelvuldig wijzigen. Het is dus moeilijk om nu al in te spelen op wat er binnen 10 jaar dient gedaan te worden, laat staan dat men dat nu al zou kunnen voorspellingen doen voor een periode van 50 jaar.
Vermogensbeheer richt zich dus vooral op korte termijn denken, daar waar we voor het beheersen van ons klimaatpatroon aan heel lange termijn denken moeten doen. Om een belachelijk groot vermogen bij mekaar te rakelen slagen sommigen erin om dit binnen een periode van enkele jaren te doen. Voor een klimaatswijziging hebben we enkele generaties nodig gehad. Het goede nieuws is dat we daarin geslaagd zijn. Het slechte nieuws is dat dit niet wenselijk was. Voor zowel vermogens als klimaat.

Wat nu nodig is om een klimaatswijziging te stoppen of tenminste af te remmen is lange termijn denken en dat ligt moeilijk, zowel bij vermogensbeheer als bij politiek. De politiek doet trouwens nog meer aan korte termijn denken dan vermogensbeheer.
Niets doen lost dus het probleem vanzelf op. We zijn bezig met onszelf uit te roeien. En wellicht niet enkel onszelf, maar zowat alles wat er op aarde leeft samen met ons. Tabula rasa. En de aarde? Die komt daar wel overheen. De aarde denkt niet maar werkt enkel op lange termijn. Het gaat telkens een beetje met een keer, maar het vordert wel.
Dat we erin zouden slagen om door het menselijk ingrijpen de baan van de aarde rond de zon te wijzigen en zo een ritje richting zon of richting heelal maken is vooralsnog twijfelachtig. Ik denk niet dat we momenteel daartoe genoeg hefboomwerking voor bezitten. Maar wie weet, misschien ooit wel?

Wat is nu de erfenis voor onze kinderen en kleinkinderen? En de generaties daarna, als die er dan nog zijn?
Dat is dan niet zo fraai. Wij, of eerder zij die het voor het zeggen hebben, beslissen nu voor hen welke toekomst zij gaan hebben. En dat is een beslissing die niet noodzakelijkerwijze past in het plaatje van vermogensbeheer of politiek want dit vereist echt lange termijn denken.
En waarom ik dit nu zo vrolijk en overtuigd kan neerpennen? Ik ben al wat ouder en zal de ergste effecten van de klimaatwijziging wellicht nooit meemaken.
En kijk even naar wie nu op straat komt om te protesteren tegen de door ons veroorzaakte klimaatwijziging. Zie je de rijken der aarde daartussen lopen? Kijk eens even wie zich daar wél laat zien. Je zal merken dat dat niet de beleidsmakers zijn, of het nu over vermogen dan wel politiek gaat.

Moeten we ons dan zorgen maken? Nee, helemaal niet. De aarde komt het wel te boven.
We moeten wel beschaamd zijn omdat we een erg sombere toekomst als erfenis nalaten voor hen die na ons komen.
Maar schaamte vervaagt. En de aarde is geduldig. Dus laat ons niets doen en het probleem lost zichzelf op. Zonder ons weliswaar.

OVERZICHT              VORIGE                  VOLGENDE