| 9
februari 2024 We reizen om te leren. Nu heb ik net het achtste en laatse deel van de reeks De Zeven Zussen uitgelezen. Ik hou wel van dat genre en op het eind van het boek staan niet van die domme vragen waarmee je jezelf zou kunnen testen of je weet wat de achterliggende bedoelingen van de schrijfster waren. Niet nodig bij deze reeks. En naar mijn mening ook niet bij die boeken waar dan wél zo een vragenlijstje aan toegevoegd is. Dat interesseert me geen bal. Ik hou van het verhaal en van de schrijfstijl. De psychologie en de achterliggende gedachten worden ofwel klaar en duidelijk uitgelegd in het boek zelf of je kan dat steken waar ik denk. Lezen moet leuk blijven. Het mag geen opdracht of een intellectuele uitdaging zijn. Ik lees om me te ontspannen of om wat bij te leren. Meer moet dat niet zijn. Wat me nu pas opvalt is dat ik de meeste landen die in de reeks voorkomen zelf ook bezocht heb. Behalve dan Brazilië en Kenia. De rest heb ik allemaal bezocht. En oh ja, Nieuwe Zeeland ook niet. Ik heb ooit wel een ticket naar Nieuw Zeeland geboekt (voor een prikje) maar toen ik de rekensom begon te maken van de kosten ter plaatse werd dat prikje toch al snel een substantiële prik. Ik heb daar toen voor gepast. In gedachten ben ik er dus wel geweest. Er zijn landen die me niet liggen. De VS is zo een bestemming. Ik begrijp niet waarom er mensen zijn dat nu net als de ultieme reisbestemming aanstippen. Ik zou zeggen dat als er enkel de natives (de "indianen" dus) zouden wonen dat ik het land dan al veel sympathieker zou vinden. Iets wat je ook zou kunnen zeggen van Australië, want daar worden de aboriginals als hinderlijke ballast beschouwd. Maar Australiërs hebben een levensstijl en gevoel voor humor dat ze dan toch weer interessant maakt als natie en reisbestemming. Niet dat Amerikanen geen gevoel voor humor zouden hebben, maar hun ideeën over de VS en de rest van de wereld geven naar mijn mening meestal blijk van een diepe overschatting van zichzelf en een diepe onderschatting van de rest van de wereld. Ze zijn vaak echt wereldvreemd en koesteren zich vergenoeglijk in hun eigen zelfvoldaanheid. En ze zijn niet de enigen die dat doen. De Fransen en de Engelsen kennen er ook wat van, maar die hebben, ondanks hun chauvinisme, over het algemeen wél weet van wat er zich in de rest van de wereld afspeelt. Het zal geen verrassing zijn dat ik een boonje heb voor Azië. Vooral Thailand ligt me erg nauw aan het hart. En blijkbaar heb ik de microbe doorgegeven aan mijn zoon die mijn verhaal van in mijn jeugd voor mij heeft afgewerkt. Maar om te weten wat dat is ga je toch nog wat moeten wachten. Ik kan het haast zelf niet geloven dat het al van in november 1975 geleden is dat ik voor de eerste maal voet aan land zette in Thailand. Ik heb er toen een goede vriend gemaakt die nog steeds een goede vriend is. Er is veel gebeurd doorheen de jaren. Misschien dat ik er ooit wat meer over prijsgeef. Sommigen zullen mij een avonturier noemen, maar ik heb mezelf altijd eerder als een dwaler gezien, iemand die rondtrekt en observeert. Wat me altijd het meest is bijgebleven was 6 oktober 1976. Het was de tweede keer dat ik naar Thailand op "bedevaart" ging. Ik was net enkele dagen eerder toegekomen in Bangkok, maar had een afspraak in Chieng Mai, in het noorden. Daar werd ik opgewacht door iemand die samen met mij een tochtje in de bergen ging maken. Eenmaal we op de bus zaten richting Fang waren we zo goed als afgesloten van de buitenwereld. Ik kan me niet helemaal herinneren waar we toen allemaal naartoe getrokken waren maar we waren gedurende twee weken volledig verstoken van nieuws. En toen we eindelijk terug in Chieng Mai toegekomen waren kregen we prompt een krant onder de neus geduwd en bleek er in Bangkok een studentenrevolte geweest te zijn die erg bloedig de kop was ingedrukt door leger, politie en enkele obscure Thaise organisaties. De foto's in de kranten spraken boekdelen. Het was vreselijk om te zien hoe men reeds overleden jongeren nog verder toetakelde en ze aan de meest waanzinnige gewelddaden onderwierp. Je kan er hier wat meer over lezen, maar ik moet je waarschuwen, het zijn erg schokkende beelden. Gelukkig zijn de foto's in zwart/wit en dat verdoezelt een klein beetje de bloederige taferelen. Laat me evenwel duidelijk zijn, ik heb die taferelen nooit persoonlijk gezien, enkel wat er toen in de kranten in Thailand verschenen is. Maar ik kan je verzekeren dat de verslagenheid bij een groot deel van de Thaise bevolking groot was. Heel groot. De hele dag weerklonk slechts één lied op radio en TV: het volkslied van Thailand. Als iemand zich zou afvragen waarom ik dat volkslied nu nog onmiddellijk herken, wel, dat komt van toen. Een andere keer, enkele jaren later, waren we onderweg naar Doi Angkhang. We namen de bus vanuit Chieng mai richting Fang en stapten van de bus bij de afslag naar Doi Angkhang, een berg waarvan ik vond dat we die zonodig moesten beklimmen. Mijn reisgezel wist me te zeggen dat de top van die berg de grens vormde met Burma (het huidige Myanmar) en dat die bergkam eigenlijk een soort niemandsland was waar de Thaise regering niet echt veel zeggenschap had. Dat hebben we daarna ook zelf kunnen vaststellen. Die beklimming was voor mij in feite een test om uit te vissen wat ik als jonge kerel fysiek kon verdragen. Ik kan je nu al verklappen dat ik teleurgesteld was over mezelf. Enig excuus dat ik had was dat ik totaal ongetraind was om bergtochten te ondernemen. Mijn lichaam was er niet op voorbereid. Op drie weken tijd verloor ik tijdens deze tocht twaalf kilo aan lichaamsgewicht. Toen we onze tocht aanvingen kwamen we een oude vrouw tegen die samen met haar kleindochter een zak goederen die ze aan een staak hadden vastgeknoopt over hun schouder naar boven zeulden. Te zien aan hoe die staak doorboog onder het gewicht van de zak moet het toch een nogal zware last geweest zijn. Nodeloos te zeggen dat ik, in mijn jeugdige overmoed, bijna in looppas tegen de berg opstormde en in een oogwenk beide dames ver achter me gelaten had. Een eind verder kwamen we nog een karavaan tegen van allemaal kleine paardjes die elk zwaar beladen waren. Wat vreemd was was dat ze de berg afdaalden met hun goederen. Boven op de berg was er immers niets. Later kwamen we aan de weet dat dit smokkelaars waren die vanuit Burma naar Thailand trokken om daar hun goederen te slijten. En dat kon vanalles zijn, maar meestal smokkelwaar, waaronder ook drugs. Het niemandsland tussen Thailand en Burma, boven op de berg stond erom bekend dat men er hoofdzakelijk opium teelde. Op een gegeven ogenblik begon de weg, die immer maar steeg, me toch zwaar te wegen. De zon blaakte op m'n kop en onze watervoorraad raakte op. We konden de rivier beneden in het dal nog vrolijk horen klateren, maar dat water was voor ons reeds veel te ver weg. Ik begon echt af te zien van de hitte en de dorst. en dus besloten we dat we daar even zouden rusten om terug wat op krachten te komen. Na een halfuurtje kwamen beide dames met hun draagstok en hun last in het midden ons voorbij getsjokt. Ze hielden constant het trage tempo aan en lachten een beetje meewarig toen ze ons voorbijstaken. Ik denk dat ik toen beschaamd naar de grond gekeken heb terwijl zij rusteig verdergingen. Mijn begeleider wist me te vertellen dat eenmaal boven op de berg de weg weer zou dalen en dan uitkomen in een dorpje. Daar moesten we zijn. Hij voelde zich nog min of meer goed en hij zei me dat hij naar boven zou gaan, naar het dorpje, om daar iemand te vinden die me zou zoeken en wat te drinken bij zich zou hebben. Toen de ander zowat een kwartiertje weg was begon het plots te regenen. Ik vond er niet beter op dan een bald van een bananenboom af te rukken en dat als een trechter voor me te houden om wat regenwater op te vangen. Dat deed me ongelofelijk deugd en in knapte zowaar weer wat op. Toen toch. Ik voelde aan mijn lijf dat ik weer in staat was om de berg nogmaals uit te dagen en zette mijn tocht voort. Ik geraakte boven op de berg en deed zoals mijn maat me gezegd had. Ik keek wat verder en zag daar inderdaad een wegeltje dat naar beneden liep en ik meende daar in de verte ook een dorpje te herkennen. Kon niet missen. Daar moest ik zijn. Toen ik het dorpje binnenstrompelde was mijn begeleider nergens te bespeuren. Ik trachtte te communiceren met de bewoners van het dorpje, maar zij spraken geen enkele taal die ik ook sprak, dus het werd wat moeilijk. En ongemakkelijk. De avond begon te vallen en ik had onderdak nodig. Ondertussen had zich zowat het hele dorp rond mij geschaard want blijkbaar was ik de eerste buitenlander die zich in hun dorp waagde. Ik was dus op slag een bezienswaardigheid. Plots kwam er iemand naar voren en die man sprak zowaar een beetje Engels. Ik legde hem uit wat er gebeurd was en hij stelde voor dat ik wel bij hem thuis kon overnachten. Hij en zijn vrouw bleken onderwijzers te zijn die naar het dorpje gestuurd waren door de regering om er een schooltje op te richten. Ontzettend vriendelijke mensen. Ze namen zomaar een vreemde in huis en boden die onderdak. Van mijn begeleider hadden ze niks gehoord of gezien, maar ze wisten me wel te vertellen dat als ik op de begrkam de weg had blijven volgen, in plaats van af te dalen, ik bij een ander dorpje zou uitkomen. Ze hadden zo het vermoeden dat mijn maat daar wel terechtgekomen zou zijn. Toen de avond gevallen was bereidden ze een heerlijke maaltijd en ik werd uitgenodigd om samen met hen aan tafel te zitten. En voor de nacht kreeg ik een slaapplaatsje toegewezen ergens in een hoekje waar zowaar een bamboe bed stond. Ik kon enkel maar vermoeden dat ze dat bed daar hadden om een slaapplek te hebben voor als iemand hen zou komen bezoeken. Later leerde ik dat de meeste hutten daar in de bergen zo een extra slaapplaats hadden en dat hospitaliteit er hoog in het vaandel geschreven stond. Ik heb daar later meermaals dankbaar gebruik van gemaakt. 's Nachts echter kreeg ik te maken met het resultaat van het drinken van regenwater dat je in de jungle opvangt in een blad van een bananenboom. Dat is geen goed idee, geloof me. De pillen die ik bij had tegen diarree waren helemaal niet effectief en het vermoeden rees dan ook dat ik amoebicide diarree had. Het was een nacht waarin ik vaak opgestaan ben en gretig van de sanitaire voorziening in de hut gebruik maakte. En gelukkig hadden ze een toilet binnen in de hut, iets wat, zoals ik later leerde, erg ongewoon was. 's Anderendaags in de vroege voormiddag kwam mijn maat het dorpje binnengetsjokt. Hij was er ook achter gekomen dat hij in feite, volgens zijn eigen beschrijving nochtans, een dorp te ver gestapt was. We hebben het vriendelijke onderwijzerspaar uitvoerig bedankt voor het onthaal en om zich over mij te ontfermen en zijn dan naar het volgende dorp gestapt, waar mijn maat dus overnacht had. Toen we terug boven op de bergkam kwamen, waar ik de juiste weg genomen had en hij de foute, lagen er enkele plassen op de weg van de regenbui van gisteren. Wel, zei mijn maat, ik moet toegeven dat ik ook flink wat dorst had en toen ik zag dat de paardjes aan die plassen dronken heb ik dat ook maar gedaan. Ik durfde er niet aan te denken wat dat voor uitwerking zou gehad hebben op mijn ingewanden en was erg tevreden over mezelf dat ik hem dat niet had nagedaan. Nu moet ik wel zeggen dat mijn maat Franse pillen bij zich had. Van een Franse toerist ooit gekregen wist hij me te vertellen. Werd door de Fransen ontwikkelt toen die nog grote sier hielden in Vietnam. Intétrix was de naam van de pillen en die hadden gelukkig effect op amoebicide diarree zodat ik van verdere maagklachten en dunne poep gespaard bleef. We trokken dus naar het volgende dorpje en daar kregen we onderdak bij een lieftallig en wat ouder koppel. Ze hadden een dochter en die sliep in het hutje aan de overkant van de straat. 's Avonds kreeg ik de vriendelijke uitnodiging van de dochter om de nacht bij haar in haar hutje door te brengen, maar ik vond dit ongepast en sloeg het aanbod dus vriendelijk maar beslist af. Hoewel, zij had een relatief zacht bed met echte dekens en wij lagen in onze slaapzak op een nogal hard bamboe bed. De volgende dag gingen we op verkenning in de buurt. Het eerste wat we deden was de proefopstelling van een boerderij in de buurt bezoeken. Dat was een koninklijk project, gesponsord dus door koning Bumiphon. Een vriendelijke (en knappe) juffrouw gaf ons een rondleiding. Ik probeerde of ik er mijn drinkbus gevuld kon krijgen met hun gedesinfecteerd water, maar kreeg gelijk een flinke por on mijn zij van mijn maat die me berispend aankeek en me zei dat het ongepast was om dat te vragen aan iemand in dienst van de koning. Op mijn plaats gezet besloten we dan maar om afscheid te nemen en verder de berg op te trekken. Daar werd opium geteeld, precies datgene wat die testboerderij trachtte te voorkomen. Enkele honderden meters achter de boerderij, de berg op, kwamen we in een heel andere wereld terecht. Dat was iets onwezenlijks. Zover het ook reikte zagen we niets dan papaverplanten die welig groeiden op de netjes onderhouden rode ondergrond. Die rode aarde is een typisch fenomeen in het Verre Oosten en heeft op zich dus niets met de papavers te maken. Wat wij hier in België kennen als zijnde papavers is de rode variant (Papaver rhoeas), die echter zo goed als ongeschikt is voor het winnen van opium. Later, toen we terug in de bewoonde wereld waren ontmoette ik een agent van de Amerikaanse DEA, die me wist te vertellen dat het probleem van de papaverteelt in Thailand nu eindelijk onder controle was. Hij was erg trots op die verwezenlijking, maar ik betwijfel of zijn definitie van "Thailand" wel accuraat was. Dat beeld van die papavervelden, die zich uitstrekten zover men kon zien, is iets wat op mijn netvlies gebrand staat. Een ding was duidelijk voor mij, het "probleem" was toen verre van opgelost. Er was redelijk wat te zien op de berg, onder andere een bergstam (Lahu Sheleh) en een soldatenkamp van de Border Patrol Police (BPP) wat eigenlijk een paramilitaire organisatie is. We hebben beide bezocht. En om een lang verhaal kort te maken, de Lahu hebben gewonnen. Op korte termijn tenminste. Wat me erg opviel was de gespannen sfeer die er heerste in het kamp van de BPP. Toen we hun tentenkamp naderden werden we hartelijk ontvangen door iemand die buiten stond te niksen. De man nodigde ons uit in zijn tent waar nog een aantal mannen van zijn afdeling lagen te rusten. Toen we de tent binnenstapten sprong één van de mannen als een gespannen veer rechtop en voor we goed en wel wisten wat er gebeurde stond die naast zijn bed met zijn M16 (een machinegeweer) op ons gericht. Het duurde enkele tellen alvorens iedereen ervan overtuigd was dat we geen kwade bedoelingen hadden. We hebben onze ontmoeting gevierd met het consumeren van zelfgestookte sterke drank, waarin een stuk van een slang zat. Ik geneer me niet al te gauw van dat soort dingen dus ik heb lustig meegedronken. En ik vond het best lekker. Toen we terug in Chieng mai waren lazen we in de krant dat de mannen van de BPP een lading opium geconfiscreed hadden bij de Lahu en dat die laatsten daar niet erg tevreden over waren. Na ons vertrek zijn de Lahu 's avonds naar het soldatenkamp afgezakt en hebben hun opium terug gevraagd. Het resultaat was dat 8 van de mannen van de BPP, zowat het hele kamp dus, er neergeschoten werd en de contfrontatie niet overleefde. Wat mij bijzonder trof bij dat hele verhaal was dat we (mijn begeleider en ikzelf) zeer hartelijk en vriendelijk ontvangen werden door zowel de Lahu als de soldaten. Wat dus duidelijk geen kenmerk is van een gezamenlijke vriendschap. Ach, ik kan zo nog wel een tijdje verder bomen. De verhalen zijn vaak van dezelfde aard. Ikzelf heb me evenwel nooit ergens onveilig gevoeld. Wellicht toe te schrijven aan mijn naïviteit en goedgelovigheid. Wat ik wel altijd gedaan heb is dat wanneer men me zei dat het niet verstandig was om naar deze of gene plaats te gaan, ik die raad opvolgde. Ik ging er dan dus ook niet naartoe. Ik had wel weet van waaghalzen die er dan toch naartoe gingen, maar wiens overlijdensbericht ik dan later in de krant kon lezen. Zo is er een dorpje, Mae Salong, verder in de bergen, waar ik 20 jaar over gedaan heb alvorens het veilig genoeg geacht werd om het te bezoeken. Mae Salong was traditioneel een dorp waar Khun Sa, de roemruchte drugsbaron in de Gouden Driehoek, een uitvalsbasis had. Zo een plaats waarvan je nooit wist of je het er wel levend zou verlaten. Dat was ook het geval op die plaatsen waar men heroïne produceerde, waar het gezegde luidde dat men je eerst neerschoot en dan pas vragen wat je daar eigenlijk kwam doen, vergelijkbaar met wat de politie in de VS nu routinematig doet als ze denken dat ze met een crimineel te maken hebben. Ik heb toen wel gevraagd om zo een heroïne fabriekje te kunnen bezoeken, maar men drukte me op het hart dit dit absoluut geen goed idee was. Ook al niet omdat in een bepaalde fase van de productie er zeer ontvlambare gassen vrijkomen en het boeltje met de minste vonk de lucht kan invliegen. Wist ik toen veel dat de broer van mijn goede vriend bij één van de bergstammen aldaar zelf ook een notoir opiumsmokkelaar was. Ben ik pas enkele jaren geleden aan de weet gekomen toen die broer voor de tweede keer opgepakt werd voor drugshandel en bleek dat hij gekend was als de nieuwe drugsbaron in dat gebied na het overlijden van Khun Sa. Khun Sa heb ik nooit persoonlijk ontmoet. Zijn opvolger daarentegen kende ik vrij goed (we zijn samen ooit nog op vakantie geweest naar Pattaya), maar zonder dat ik wist dat de man er een uitgebreid illegaal handeltje op nahield. Nu ja, ik wist wel dat ze zich bezighielden met opiumsmokkel in dat dorp, maar niet dat het later zulke proporties had aangenomen en dat ze overgeschakeld waren van opium naar voornamelijk amfetamines. Laat het duidelijk zijn dat ik me nooit, op geen enkel ogenblik, ingelaten heb met die activiteiten. Ik werd daar ook zo goed als buiten gehouden. Natuurlijk zag ik af en toe wel dingen passeren (ik kwam er vaak genoeg) die me echt niet heel legaal toeschenen, maar men heeft me daarover nooit tekst en uitleg gegeven. En ik vroeg daar wijselijk ook niet naar. En ik kan met een gerust geweten zeggen dat ik nooit in mijn leven drugs genomen heb. Ook niet in de bergen in Thailand toen opium daar bijna ongelimiteerd verkrijgbaar was. Het enige wat me daar ooit overkomen is, is dat ik me op een avond samen met een handvol toeristen in een hut bevond waar diezelfde toeristen tegen de sterren op de ene opiumpijp na de andere rookten. Wat ik er aan overgehouden heb? Eigenlijk niets, denk ik, behalve dan dat ik die nacht de meest bizarre dromen gehad heb. Er waren toen ook overal opiumverslaafden in de bergen. Dat was een triest verhaal. Die mensen hadden drie tot vijf opiumpijpen per dag nodig. Zo één pijp kostte hen 5 baht, een belachelijk klein bedrag (ongeveer 12 eurocent nu), maar wat als je zelfs die 5 baht niet hebt? Die verslaafden werden vaak opgenomen in de dorpsgemeenschap en moesten werkjes verrichten in ruil voor hun opium en wat eten en onderdak. Het was schrijnend om aan te zien, maar ze werden niet aan hun lot overgelaten, iets wat kenmerkend was en nog steeds is, in die ruige omgeving. De vreemdste snuiters die ik ooit ontmoette in de jungle waren twee Australiërs. Die gingen 's nachts, gewapend met een zaklamp het struikgewas in op zoek naar slangen. Om ze te vangen, natuurlijk. Ik ging niet mee want dat leek me nu net iets te link en ik weet ook niets van slangen behalve dat ze kunnen bijten en soms erg giftig zijn. De jongens waren zo blij als een kind als ze een gifslang konden vangen. Ieder zijn pleziertje, nietwaar. Als ik me ooit geroepen voel dan ga ik misschien wel wat meer van die verhalen neerpennen, het een al leuker dan het ander. Ik heb me in de jungle in ieder geval nooit verveeld. Dat voelde telkens weer als thuiskomen. Home sweet home. Hoewel, de Sahara vind ik ook leuk en daar heb ik drie jaar gewoond. OVERZICHT VOLGENDE |